Ο Πολιτιστικός Όμιλος και ο Όμιλος Φιλαναγνωσίας του 3ου Γυμνασίου Αιγάλεω στην Πάτρα: τρεις σημαντικοί σταθμοί σε ένα ενδιαφέρον εκπαιδευτικό διήμερο (24-25 Απριλίου 2026)

 Η εκπαιδευτική επίσκεψη των μελών του Πολιτιστικού Ομίλου και του Ομίλου Φιλαναγνωσίας στην Πάτρα, με στόχο τη συμμετοχή στο 4ο Πανελλήνιο Μαθητικό Συνέδριο Τοπικής Ιστορίας (δείτε εδώ: Το 3ο Γυμνάσιο Αιγάλεω στο 4ο Πανελλήνιο Μαθητικό Συνέδριο), συνδυάστηκε με ένα σύνολο δράσεων ξεχωριστoύ ενδιαφέροντος. Επιλέγουμε και σας παρουσιάζουμε σύντομα…

1. Καταφύγιο Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στο κέντρο της Πάτρας

Νωρίς το απόγευμα της Παρασκευής 24 Απριλίου 2026, λίγη ώρα μετά την άφιξή μας στην Πάτρα, επισκεφθήκαμε έναν μοναδικό χώρο συλλογικής μνήμης: το μεγαλύτερο και σημαντικότερο καταφύγιο της πόλης, το οποίο λειτούργησε στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου κάτω από την πλατεία Υψηλών Αλωνίων. Πρόκειται για έναν χώρο συνολικού μήκους περίπου 110μ.: αποτελείται από διαδρόμους, στοές και θαλάμους και σε αυτόν κατέφυγαν χιλιάδες πολίτες της Πάτρας, για να προφυλαχθούν από τους βομβαρδισμούς που υπέστη η πόλη από το 1940 και κατά τη διάρκεια της ναζιστικής Κατοχής. Στο καταφύγιο σήμερα φιλοξενούνται τεκμήρια και ιστορικής σημασίας αρχειακό υλικό από την έναρξη του ελληνοϊταλικού πολέμου, την Κατοχή και την απελευθέρωση της Πάτρας, στεγάζονται όμως και εικαστικά έργα εμπνευσμένα από την Αντίσταση και τους διαχρονικούς αγώνες για ελευθερία και δικαιοσύνη.

Η επίσκεψή μας στον χώρο κατέστη δυνατή με την πρόθυμη συνδρομή του Δήμου Πατρέων, είχαμε μάλιστα την ευκαιρία να ξεναγηθούμε στο καταφύγιο από την κ. Ρένα Σκαρλάτου, την οποία ευχαριστούμε θερμά, καθώς η συμβολή της υπήρξε καθοριστική προκειμένου να αντιληφθούμε και να βιώσουμε την πολύπλευρη σημασία του χώρου.

2. Αρχαιολογικό Μουσείο Πάτρας

Μία αποκάλυψη για όλες και όλους μας ήταν η επίσκεψη στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Πάτρας, το οποίο μας εντυπωσίασε με τα εκθέματά του, αλλά και με τη σύγχρονη και μελετημένη μουσειακή προσέγγιση.
Στην ενότητα του Ιδιωτικού Βίου παρατηρήσαμε εκθέματα που σχετίζονται με την καθημερινή ζωή των κατοίκων της πόλης και των οικισμών της περιφέρειας της δυτικής Αχαΐας από τα προϊστορικά έως τα ύστερα ρωμαϊκά χρόνια (3000 π.Χ. – 4ος αι. μ.Χ.). Ξεχωρίσαμε: τα χαρακτηριστικά τμήματα μιας αστικής και μιας αγροτικής κατοικίας, το ιδιωτικό λουτρό και τα αγάλματα ρωμαϊκών χρόνων, αντικείμενα που έχουν σχέση με τα εργαστήρια, τα επαγγέλματα, τον καλλωπισμό και τις καθημερινές ασχολίες των κατοίκων και, φυσικά, τα ψηφιδωτά δάπεδα από τις κατοικίες των Πατρών, πλούσια διακοσμημένα με θέματα εμπνευσμένα από τη μυθολογία και τη φύση.
Στην ενότητα του Δημόσιου Βίου, που καλύπτει τη χρονική περίοδο από το 1500 π.Χ. έως τον 4ο αι. μ.Χ., μελετήσαμε το πληροφοριακό υλικό για τη μνημειακή τοπογραφία της πόλης και περιηγηθήκαμε σε εκθέματα της ρωμαϊκής κυρίως εποχής σχετικά με τις τεχνικές υποδομές, τις εμπορικές δραστηριότητες, την κοινωνική και διοικητική οργάνωσή της, τις λατρείες και την ψυχαγωγία των κατοίκων. Ξεχωρίσαμε: το φωτογραφικό υλικό για το Ωδείο, το Στάδιο, η Ρωμαϊκή Γέφυρα, το Υδραγωγείο, τα Λουτρά, τα ρωμαϊκά δάπεδα με πολύχρωμα μαρμαροθετήματα και τα ψηφιδωτά δύο μεγάλων κτηρίων.
Τέλος, στην ενότητα Νεκρόπολης, που περιλαμβάνει ευρήματα από τα νεκροταφεία της πόλης και της ευρύτερης περιοχής και χρονολογούνται από τα μυκηναϊκά έως τα ύστερα ρωμαϊκά χρόνια, παρακολουθήσαμε την ταφική αρχιτεκτονική και συγκρίναμε τους διάφορους τύπους τάφων. Μας εντυπωσίασαν ιδιαίτερα τα ταφικά έθιμα, αλλά και ο πλούτος και η ποικιλία των κτερισμάτων των τάφων, όπως, για παράδειγμα, μια γυναικεία ταφή του 2ου αι. π.Χ., με τα χρυσά κοσμήματα, τα αργυρά και γυάλινα σκεύη, τα χρυσά δακτυλίδια, περιδέραια και άλλα κοσμήματα, καθώς και τα νεκρικά στεφάνια. 

3. Ανακοίνωση στο Μαθητικό Συνέδριο

Το πρωί του Σαββάτου 25 Απριλίου 2026 βρεθήκαμε στον χώρο του Μαθητικού Συνεδρίου (στο Πειραματικό Λύκειο του Πανεπιστημίου Πατρών), για να παρακολουθήσουμε τις εργασίες της 7ης συνεδρίας και να παρουσιάσουμε την ανακοίνωσή μας με τίτλο: “Ολοκαύτωμα” ή “Σφαγή” του Αιγάλεω, ένα αποσιωπημένο γεγονός της Ιστορίας της πόλης μας. Αναζητώντας τα ίχνη του στον χώρο και στη μνήμη, η οποία άφησε πολύ θετικές εντυπώσεις για την πρωτοτυπία και τη μεθοδολογική προσέγγιση, αλλά και για το είδος και το περιεχόμενο των τεκμηρίων που συλλέξαμε και αξιοποιήσαμε.

Η παραμονή μας στην Πάτρα ολοκληρώθηκε με τη συμμετοχή μας στο πρόγραμμα των “Μικρών Ξεναγών”, στο πλαίσιο του οποίου δύο μαθητές από το Πειραματικό Λύκειο της Πάτρας μάς καθοδήγησαν, ώστε να γνωρίσουμε σημεία της πόλης με ιστορικό και αρχαιολογικό ενδιαφέρον (Άγιος Ανδρέας, Ρωμαϊκό Ωδείο, Παντοκράτορας, Κάστρο, σκάλες της Αγ. Νικολάου).